Va'n skeeal shoh (screeuit aym) er y shenn ynnyd-eggey aym, as shen caillt foddey er dy henney. Shoh eh reesht.
This story of mine was on an old website, long vanished. Here it is again.
Y Balley Follym
Laa dy row, va guilley ayn, as Perick yn ennym er, as v'eh markiagh y daawheeyl echey trooid y valley. Nish va Perick er n'eiyal ro anmagh y laa shoh, as nish hooar eh lhiettrimys 'sy raad thie. Va cuighlinyn traaght ayns linnaghyn er y 'traid, as cleigh harree, as y raad hene, v'ee cleiyit as giarrit liorish ny JCByn bwee mooarey va daunsey ayns shen. Myr shen, ghow Perick toshiaght shirrey raad thie elley, as ren eh markiagh trooid straidyn nagh row eh er n'akin rieau roie. Haink eh fy yerrey dys goal 'sy raad; er y laue yesh jeh, lheanee y straid cho cadjin as red erbee, as gleashtanyn as coir trustyr aynjee; agh er y laue hoshtal, by ghaaigit ee as fo joan, gyn gleashtan erbee ry-akin, as va lossreeyn goaill toshiaght gaase trooid ny gaaigyn. Ny yei shen, va'n raad ayn, as ee sheeynt shiar, dys y thie echey. As çhyndaa eh y daawheeyl echey as ren eh markiagh ersooyl shiar harrish y raad vrisht.
Nish giare ny yei, lhaggee thieyn skeoigh y valley, as va Perick ny lomarcan. Va boallaghyn sheeyney seose er çheuyn y raad, shenn voallaghyn breekey jiarg, as scaaghyn phosteyryn orroo, as faiyr gaase mastey ny gaaigyn. Raad by injil ny boallaghyn, honnick eh ny troggalyn nyn gooyl: straihyn jeh thieyn, as buird er dorrys as uinniag, as shimmey brat shenn ghraffiti orroo; thieyn stoyrey mooarey follym, as blass eash sleityn orroo, as surranse as niart; troggalyn offish, as uinniagyn mynvrisht oc, as ad gyn sollys erbee. Lurg tammylt, honnick eh cretooryn garraghey 'sy traidyn, teiy nyn raad mygeayrt y voghlaneys as skeetal roish rish ny voallaghyn. She roddanyn v'ayn, fir vooarey, as fammanyn gollrish ard-nieughyn oc; as foillanyn pabyr-vaney scraaghey 'sy chiuney. Va reddyn elley ayn myrgeddin: va beisteigyn-grobbagh ceau drilleeyn 'sy dressyn, as tin-tarkyn keillit blakey er Perick lesh ny sooillyn folliaghtagh oc; as ren liauyree cheyley skyrrey ersooyl tra hayrn eh er-gerrey daue, as nyn oltyn gollrish ushtey. Eisht honnick Perick fiorag ny soie 'sy raad, as ee freayll arrey ersyn, as tra haink eh rish y çheu eck, lheim ee da.
"Goll y raad cheddin?" denee yn 'iorag; as er y fa dy row eh, lheim yn 'iorag er boayrd y daawheeyl as ren ad markiagh roo. Nish hie Perick raad trooid cruinniaghey thieyn stoyrey, as ooilley mygeayrt-y-mysh she breekyn v'ayn, er croo keynnagh, as scadooyn ard; as eisht nagh nee tost v'ayn. Cheayll eh polt-polt-polt myr drum foddey jeh, as yn 'iorag cabberey da.
"Mark son dty vea!" dooyrt yn 'iorag; as varkee Perick. Foast hayrn y polt-polt-polt er oaie, ny s'faggys as ny s'ardjey lesh dagh cassey jeant echey. Yeeagh eh er e chooyl as honnick eh red ennagh eiyrt er, roie dy staghyllagh, agh dy tappee neesht. Ny yei e share as ooilley, cha nod Perick dy shaghney. Haink y cretoor ny lurg, as cheayll eh tharmanaghey voallaghyn as smoashal uinniagyn lesh y cretoor traaue dy choair dy jeeragh.
"Toshtal!" dooyrt yn 'iorag, as hyndaa Perick toshtal. Nish foddee eh fakin y cretoor tra yeeagh eh erash: carn breekyn foawragh ayns cummey dooinney, lurgaghyn gollrish biljyn as armyn gollrish pillyryn-lettragh. Va aae ghroghad roish, as roie eh da cho tappee as nod eh, as y veisht vreekyn kiart er e 'amman. Sheese y lhargagh hie eh as stiagh 'sy thiollane, as hie eh ny hrooid gollrish bullad trooid gunn, agh by vooar y veisht as by veg yn aae. Woaill ish y droghad ec bieauid ny geayee, cho niartal as traen tappee; as hie e kione ny hrooid dy mie, agh daag eshyn e chorp ny yei. Eisht yllee y veisht dy tarmaneagh, as vrish ee ayns peeshyn, as cha row agh dash breekyn brisht ayn. Myr shen, vannee Perick yn aigh echey, as hug eh booise da'n 'iorag son sauail e vea; as chroymm ish. Scarr ad ec jerrey raad Pherick, as ersooyl lhee gyn fockle ny smoo.
Nish cha nee traa liauyr v'ayn derrey deiy Perick ro anmagh reesht, as hooar eh y raad thie meecheimagh foast. Eisht hyndaa eh rish y 'traid, as haink eh reesht 'sy ghoal: er y laue yesh, straid cadjin; er y laue hoshtal, raad vrisht, follym. Smooinee eh er y breekyn-beisht, as v'eh foym goll my yesh; agh by anmagh eh, as cha row traa dy yummal echey, as myr shen hie eh my hoshtal reesht.
S'leah dy liooar haghyr eh er yn 'iorag, as ish fuirraghtyn 'sy raad, as scuirr eh son failt jee y chur. Lheim yn 'iorag er voayrd, as ersooyl lhieu hiar rish y raad.
"Cre'n boayl shoh, fiorag?" denee Perick.
"She'n balley follym t'ayn, er ny yarrood as faagail ny yei, as y vooinjer neuvaghtal cummal aynjee," dooyrt yn 'iorag. "S'mea y cheynnagh, as ta idd roddanyn as beisteigyn-grobbagh 'sy voallaghyn, as ta reddyn elley sleetçhal ayns ny corneilyn."
As varkee ad trooid y Valley Follym, ayns tostid y fastyr, as foillanyn scraaghey er-nyn-skyn. Haink ad dys straid fo ymmodee carnaneyn pabyr, jeh dagh ooilley sorçh. Va pabyryn-naight ayn, as lettyryn, as meeryn as mynghiarraghyn, ayns carnaneyn fud-y-cheilley cho foddey as honnick ad. Cheayll ad sonsheraght y phabyr er y gheay, as shen gaase ny s'ardjey. Eisht va'n sheean cooyl oc, as haink fys er Perick nagh nee sheean y gheay v'ayn.
"Mark son dty vea!" dooyrt yn 'iorag, as varkee Perick. Foast haink y sannish-sannish-sannish nyn lurg, ny s'faggys as ny s'ardjey lesh dagh çhyndaa jeant echey. Yeeagh eh erash, as honnick eh red ennagh çheet ny lurg, as eh snaue roish dy gastey as dy graynoil. Gyn scansh da eabbey Pherick, ny lurg haink eh, as yoltee eh ny straidyn gollrish argid bio. Woaill cree Pherick dy creoi, as v'eh tayrn ennal dy trome.
"Toshtal!" dooyrt yn 'iorag, as toshtal lhieu. Sheese greeishyn haink eh lesh bwoalley as builley, as dobbyr da tuittym jeh'n daawheeyl. Nish yeeagh eh erash, as honnick eh'n chretoor dy baghtal: she cront mooar bane baggyrtagh v'ayn, as cummey beishteig er, as gob gollrish thiollane raad yiarn. Dobbree eh ny coshallyn cho tappee as nod eh, rish broogh yn ammyr, as ushtey sliee orroo. Snaue y veishteig foast ny lurg, as ratçh ad rish yn ammyr, scollag as scaaillagh, as y cassan sheer-cheyllaghey. Ren geaylin Pherick screebey er y voalley, as ren eh strepey son cormid, derrey haink skeoll mooar ny lurg, as dennee eh ushtey spreih er. Va'n cassan er çheet dy ve ro cheyl, as y veishteig vooar vane er duittym stiagh 'syn ammyr, raad d'aase ee liorish ushtey, as chammee ee, as haink ee veih-my-cheilley dys thousane thousane meer pabyr slane fliugh. Myr shen, vannee Perick yn aigh echey, as hug eh booise da'n 'iorag son sauail e vea; as chroymm ish. Scarr ad ec jerrey raad Pherick, as ersooyl lhee gyn fockle ny smoo.
Agh laa giare ny yei lurg shen, by ard yn ghrian as by ghiare scadooyn vunlaa. Va kirbyl fuirraghtyn 'sy thie, as Perick foddey jeh er çheu elley jeh'n valley. Y trass cheayrt haink eh 'sy raad echey, as y trass cheayrt by veecheimagh eh. Myr shen, hug eh mollaght er yn aigh echey, as smooinee eh dy liauyr as dy trome as dy dowin derrey ren eh y briwnys; agh y trass cheayrt hyndaa eh my hoshtal reesht.
S'leah dy liooar haghyr eh er yn 'iorag, as ish fuirraghtyn 'sy raad, as hayrn eh er ny glackanyn. Ren ee brebbal e famman, as lheim ee er voayrd, as ersooyl lhieu hiar rish y raad. Fo'n sollys çheh, bwee, by ghlassey as nod ad ny feial, as dagh gaaigey baghtal as doo er ny breekyn. Ren ny beisteigyn-grobbagh çherr mastey ny scaanaghyn, as cheayll Perick kesmadyn y vooinjer neuvaghtal siyraghey ersooyl rish eh çheet orroo. Skeet cummaghyn fynneydagh rish ny boallaghyn gyn kiarail erbee da, as fo'n sollys soilsheanagh she seihll elley v'ayn, ny scadooyn ecksh ro ghowin dy ve firrinagh, as ny daahghyn ro lane.
Hie y raad trooid ardaneyn raad va biljyn nyn soie, skeoighit foddey-er-dy-henney, nish gaase ayns cummaghyn feie; as coyryn trustyr lhome-lane deayrtey ny shenn chummal oc harrish ny cassanyn. Va stainnaghyn ayn fo smooirane ruy, as boteilyn mynvrisht, as plastagh follym, as craueyn. Eisht, jeeragh roish, honnick Perick troggal mooar, as eshyn falleayssaghey as lonnraghey, as y ghrian aahoilshaghey da er thousane uinniag, as rolteen brisht jeh dagh fer jeu.
Scuirr Perick ec y voal injil mygeayrt y troggal, as ghrapp eh y boal son dy yeeaghyn er ny share. Honnick eh magher feayn terrvacadam, raad va craueyn ghleashtanyn foast nyn soie, mergaghey, as y daah oc speeinit ersooyl foddey er-dy-henney; as foddey jeh va sleih ry-akin, shooyl mygeayrt y troggal.
"Cre'n voayl shoh, fiorag?" denee Perick.
"Shoh yn ard-lhiaght, as ny beishtyn cummal ayns shoh," as yn 'iorag. "Ta tree beishtyn freayll arrey er y valley follym, as cur magh ny cretooryn oc er y çhelg son adsyn ta çheet stiagh aynjee. By lhieusyn y foawr breekagh, as by lhieusyn y veisteig phabyr; as eaisht! ta mee clashtyn y treeoo fer."
As deaisht Perick, as cheayll eh sheean 'syn aer chiune. Va cling-clabber-claggeraght ry-chlastyn, çheet dy ve ny s'ardjey, ny s'faggys; as lesh çhyndaa, honnick eh kay çheet sheese y raad nyn guaiyl.
"Mark son dty vea!" dyllee yn 'iorag, as varkee Perick. Kiart roue va'n troggal ny hoie, gyn goal erbee, gyn briwnys, as kiart ersyn roie ad. Foast dardjee y cling-clabber-claggeraght, tra v'ad slewal eddyr ny gleashtanyn marroo, as roie dys y hroggal yl-vrisht. She kay vuirrooghagh v'ayn nish, gullal gollrish dorrin, kay jeant jeh smooirlee as scarrickyn. Eisht va dorrys çhyndaaee foue, as lheim ad sheese as heiy ad ny hrooid, dy moal agh dy corrym. As y veisht, cha nod ee fosley'n dorrys, agh roie ee dy jeeragh noi. Nagh tharmaneagh y feiyr tra v'ee mynvrishey! Stainnaghyn as boteilyn as paggaidyn as craueyn, smoash ad noi y dorrys as ersooyl lhieu, as ec y jerrey, cha row agh boanlagh cadjin ny lhie ayns shen. As vannee Perick yn aigh vie echey, as bare lesh goll; agh coraa ny lurg, hug eh er moostey, as hyndaa eh.
"Fastyr mie, y ghooinney," as y choraa, as ish feagh as meen. V'ad nyn shassoo ayns far-hamyr mooar as lhean, as va boayrd ayn, as cretoor er e chooyl. Va cummey quaagh er y pheiagh, lane dy h-uillinyn as scadooyn, as by dooillee fakin eh. Son shen, va Perick wooisal dy liooar. "Cre'n aght noddym cooney diu y chur?"
"Ta poinsheil ain," as yn 'iorag, "ec un er y chlag," as snog y peiagh.
"Immee-jee 'syn troggeyder," as eshyn, as chowree eh dys muinney y hroggal. Myr shen, hoill stiagh ad ayns cartage corradoyryn, as dagh fer jeu kiart gollrish ny fir elley. Va pabyr boalley roostey ooilley mygeayrt oc, as dagh shey trie va jalloo ayns clowan scaant, as dagh feed trie va dorrys. Agh by fioghit as ersooyl ny h-earrooyn oc, as er cooyl ny dorryssyn va sheeanyn quaaghey as agglagh ry-chlastyn, as cha ren Perick bentyn roo er chor erbee.
Eisht lheeanee ny corradoyryn dys halley anvaaragh. Foddey er-nyn-skyn va'n sar-vullagh ny lhie, as straihyn liauyrey dy 'troo-hoilshagey marroo er, agh cha daink sollys erbee agh trooid ny h-uinniagyn mynvrisht, as v'adsyn boallaghyn y çhamyr. Va'n halley lane dy cooid hie tholtanagh. Er ny buird va jeshaghtyn nyn lhie: çhellveeishanyn as eddin follym oc, as craueyn co-earrooderyn, as radioyn marroo rish foddey. Nish tra haink Perick stiagh 'sy halley, ren eh meekey ayns yindys, er y fa dy row çhionnal sleih ayn, thousaneyn jeu. V'ad nyn soie as nyn shassoo er fud y halley, as cullee dorraghey oc, agh cha row sheean erbee ry-chlashtyn.
"Cre shen?" denee eh jeh hene, as hooill eh daue son dy loayrt roo. Agh as eshyn shen y yannoo, honnick eh dy row eh marranagh. Cha nee sleih v'ayn, agh cretooryn ayns cummey sleih. As va ny cullee oc jeant jeh poagaghyn coyrey, as ny lheinaghyn jeh pabyr, as va ny laueyn oc nyn laueanyn ceaut ersooyl; as cha row king erbee oc. As myr shen, ga dy ren ny cretooryn çhyndaa son dy yeeaghyn er Perick, cha nod eh loayrt roo; as hooill eh roishyn.
Ec y jerrey, haink ad dys dorrys yiarn va cowraghey yn troggeyder. Stiagh laue, as v'ad çheet neose, as neose, as neose, car minnidyn liauyr as ard-liauyr. Eisht doshil y dorrys, as hie ad magh, stiagh ayns entreilys keyl roish dorrys mooar, fuyghagh.
"Er cooyl y dorrys shoh ta ny beishtyn cummal," dooyrt yn 'iorag, va ny soie er geaylin Pherick nish. "Stiagh lhien, as bee cooyrtoil, as er dty hwoaie son caa! As bee shin thie bio reesht, foddee."
Myr shen, ren Perick lheanaghey e gheayltyn, as crankal er y dorrys, as yllee magh coraa sthie: "Çheet stiagh!" Eisht leaystee y dorrys dy lheean as dy moal erash stiagh 'sy çhamyr, as honnick eh ny v'aynjee. She halley ard-vooar v'ayn, as collooyn nyn shassoo ard er-e-skyn, as va'n far-vullagh fo keyll dy hoilshaghyn; agh va dagh fer jeu brisht. Va'n brat laare jiarg meein as duinid fo e chassyn, as va cochaslysyn airh-oirrit mygeayrt ny boallaghyn. Ayns ynnyd un voal va uinniagyn gyn earroo, dagh fer ny smoo na Perick, as dagh fer mynvrisht; as va sollys airhey çheh souree lhieeney stiagh nyn drooid. Nish ayns mean y halley va boayrd mooar cruinn jeant jeh mahoganee s'dorree, as va tree sleih nyn soie mygeayrt echey as ad loayrt, gyn cur geill erbee dasyn. Eisht ghow Perick creeaght, as hooill eh nyn guaiyl.
Nish b'eer whaagh ny eaddagh oc: cheau dagh fer cullee, fer jeu doo, fer jeu bane as fer jeu airhey. Va breidyn jeh geiyn yskyn mygeayrt oc skell as meekey lesh thousane daah, as mygeayrt nyn ging va crooinyn jeh scroggyl cassit, as va far-eddinyn orroo. Va cummey deiney orroo, agh ghleaysh ad gollrish geinnagh as darree ad gollrish dhianeyn, as aaheeney ny coraaghyn oc orroo hene. Va dash dy vreekyn roish y fer doo, as dash dy phabyr roish y fer bane, as juist dy 'ooillagh roish y fer airhey. Myr shen, va fys er Perick dy nee adsyn by vie lhieu marroo eh, as reill eh arrey noi caa.
"Quoi s'lhoys da cur stiagh orrin?" yllee y veisht ghoo-choamrit, as woaill ee y voayrd lesh doarn trome, as ren ee grouigey er trooid yn 'ar-eddin eck.
"She mish Perick," dreggyr eh, as hug eh leshtal daue.
"Cre'n aght haink uss dys shoh?" yllee y veisht vane-choamrit, as ren ee buirrooghey.
"Haink mee trooid y Valley Follym," as Perick.
As y treeoo veisht, airhey-choamrit, yeeagh ee er rish traa liauyr. Eisht dooyrt ee "Soie sheese!"; as hoie eh.
Eisht loayr ny beishtyn rish tammylt mie er yindyssyn y reeriaght. Loayr eh mychione y lught dy hirveishyn hug biallys da'n mian sloo oc, as ny beishteigyn agglagh dod ad symney jeh uillinyn follit y valley, as y jerrey harragh er quoi erbee yinnagh trespass 'sy valley follym. Dinsh ad eshyn da lesh coraaghyn jeeaney as ad feeacklaghey dy dewil, as ren Perick bibbernee, agh cha row aght scapail echey foast.
Eisht ghow ad toshiaght arganey er ny lhisagh ad jannoo da. Va'n cretoor doo-choamrit son raipey eh ayns peeshyn son bee ny shirveishyn oc, as va'n cretoor bane-choamrit son cur eh fo glass ayns pillyr lettyragh rish keead. Agh y fer airhey, v'eh jeeaghyn dy ve y fer smoo scanshoil, as dooyrt eshyn dy lhisagh ad jannoo beishteig da.
"Nagh vel eh er stroie ny tree shirveishyn ain? B'chair eh eshyn ayns yn ynnyd jeu y chur," as eh, as snog ny fir elley. V'eh jeeaghyn dy row briwnys jeant oc, as va Perick er creau ny smoo as ny smoo, er son nagh row caa erbee dy scapail ry-akin. Agh reill yn 'iorag ny tost er e gheaylin, as hug ee bassag gherjoilagh da.
Eisht haink paays mooar er ny beishteigyn tra loayr ad, as hyndaa ad dys Perick.
"Eaisht rhym, ghuilley," as y chied, "cur lhiat caffee dooin!"
"Duinid as dorraghey!" as y nah.
"Millish as mea!" as y treeoo.
Va boayrd liauyr ny hoie faggys daue, cho liauyr as barroose, as v'eh lane dy choirraghyn beggey as cappanyn, poanraghyn caffee as pashyn caffee, speinyn as shugyr as skaalyn. Gyn eie elley er ny lhisagh eh jannoo, hie Perick da as ren eh caffee daue ooilley tra smooinee eh er y chooish. Ren eh caffee dorraghey as millish as mea, as hug eh eshyn stiagh ayns tree cappanyn mooarey jeh obbyr chray. Hug eh cappan da dagh beishteig. V'adsyn cho trome fo resoonaght, ghow ad y caffee as slug ad eh gyn eer blass eh, as yllee ad son cappan elley.
"Nish, Pherick," as yn 'iorag, "shoh dty chaa!"
Eisht ren eh ny smoo caffee daue, cho doo as dooid, as çheh gaalagh; agh ayns ynnyd jeh shugyr, cheau eh stiagh ayn dash mooar dy hollan. Eisht deayrt eh magh y caffee saillt ayns tree cappanyn elley, as hug eh un chappan roish dagh beishteig. Hrog ad ny cappanyn cooidjagh, as dyrjee ad nyn ging, as slug ad y caffee sheese.
Nagh atçhimagh y keayney v'ayn! Ghow ad greimmey er ny scoarnee oc, as ren bodjallyn mooar dy ghaal lhieeney magh ass nyn meill. Vrooillee ad ayns joaney; as ny scadooyn oc, snaue adsyn ersooyl tessen y laare as skell ad roish ayns ny boallaghyn. Cha row agh ny breidjyn faagit jeu, as ny crooinyn dy scroggyl cassit, as ny tree far-eddinyn.
Eisht ghow Perick ny breidjyn as crooinyn as far-eddinyn, as dymmyrk eh adsyn trooid y troggal, as yn 'iorag er e gheaylin foast. Honnick ooilley ny cretooryn ad, as hoig ad dy row ny beishteigyn marroo; as woaill ad bassyn, as yllee ad son boggey. Hrog ad y guilley as dymmyrk ad eshyn 'syn aer, trooid ny corradoyryn liauyr, neuheiltagh; as shaghey ny dorryssyn gullagh; as magh ass ayns sollys ny greiney. Eisht hoie ad eh sheese, as skell ad roish ayns dy chooilley raad, derrey nagh row agh Perick as yn 'iorag ry-akin.
Eisht ghow Perick y daawheeyl echey as ersooyl lesh, trooid ny straidyn lhoobagh as brisht, raad daase faiyr trooid y terrvacadam; as shaghey ny boallaghyn ardey as boghlanagh, gyn boirey ny imnea erbee, derrey haink eh dys creeagh y valley follym; as scuirr eh ayns shen.
As son y treeoo cheayrt hug eh booise da'n 'iorag; as chroymm ish, as lheim ee jeh'n daawheeyl, as scarr ad ayns shen.
Haink Perick thie dy traa son kirbyl. As y nah laa, tra varkee eh y daawheeyl, va'n raad thie karrit, as ny jeshaghtyn ersooyl, as y raad glen; as hie eh er y raad shen as e chree eddrym , as cha smooinee eh er y valley follym reesht arragh.
No comments:
Post a Comment